رزین طبیعی

رزین طبیعی چیست؟

رزین طبیعی همانطور که از اسم آن پیداست به رزینی گفته می‌شود که دست ساز انسان نیست و در طبیعت یافت می‌شود.

این رزین درواقع فرآورده‌ی چسبنده درخت است که در فصل بهار از برخی درختان بصورت شیره از ساقه و تنه آن خارج می‌شود و البته به این نوع ماده‌ رزین طبیعی گفته نمی‌شود و به اصطلاح به آن اَنگُم یا صمغ درخت می‌گویند.

اما در اقسا نقاط کشور اسم‌های گوناگونی دارد برای مثال در یکی از روستاهای اطراف گیلان به این شیره، صمغ هنگف می‌گویند و همچنین در زبان ترکی به آن جیه می‌گویند.

بهترین نمونه آن شیره درخت کاج است که بوی تندی دارد.

همانطور که گفته شد این ماده بسیار چسبنده است ولی در اثر گذشت زمان سفت می شود. تعدادی از گیاهان دیگر نیز رزین تولید می کنند و این مواد هزاران سال است که مورد استفاده بشر قرار گرفته است.

بعضی گیاهان ماده ای مشابه به نام صمغ تراوش می کنند که با آب واکنش نمی دهد و نرمتر و انعطاف پذیرتر است.

علت ترواش صمغ

هنوز بطور قطعی مشخص نشده است ولی دلایل مختلفی در این باره مطرح شده است:

  • ساز و کار دفاعی در مقابل حمله‌ی حشرات و قارچ ها
  • ایجاد پوششی برای تنه درخت برای جلوگیری از خشکی
  • کمک به تولید مثل گیاه از طریق گرده‌افشانی با جذب حشرات حمل کننده گرده
  • واکنش نسبت به خسارات ناشی از طوفان و تغییرات آب و هوا

 از چه چیزی تشکیل شده است؟

رنگ رزین گیاهی از شفاف تا قهوه ای تیره متغیر است و میزان سختی و کدر بودن آن متفاوت است. بعضی از آنها بشدت فرار هستند چون حاوی ترکیبات ناپایدارند. اشتباه در تشخیص درختان رزین دار نیز گاهی می تواند باعث حوادث هولناک شود، چون بعضی از آنها حاوی هپتان هستند که هیدروکربنی قابل اشتعال و انفجار است.

کهربا

کهربا

ماده معروف و زینتی کهربا نیز در اثر سخت شدن رزین گیاهی بدست می آید و اغلب به رنگ طلایی تیره یافت می شود که رنگ متعارف رزین‌های گیاهی است. کهربا در رنگهای نادر دیگری مانند آبی نیز دیده می شود. هزاران سال است که بشر از رزین‌های طبیعی استفاده می کند.

رزین کاج برای درزگیری قایقها، ظروف غذا و مصارف دیگر استفاده شده است. همچنین در ساخت لاک، جلا، جوهر، عطر، جواهر و بسیاری از اشیاء دیگر مورد استفاده است. پنج طبقه کهربا وجود دارد که بر اساس ترکیبات شیمیایی آن‌ها تعریف می‌شوند. از آن جا که منشأ آن صمغ نرم و چسبنده درختان است، کهربا در برخی مواقع شامل اجزاء حیوانات و گیاهان به عنوان ناخالصی‌ها می‌باشد.

کاربرد در قدیم

پیش هزاران سال که بشر به وجود این رزین پی نبرده بود؛ صمغ درختان کاربرد متفاوتی با اکنون داشتن.

این صمغ های ترشح شده از درختان در زمان نرم بودن برخی حشرات را به دام انداخته و به این ترتیب آن ها را برای میلیون ها سال حفظ می کنند .

لازم به توضیح است که کهربا در ابتدا نرم بوده و پس از گذشت زمان به حالت سخت و سنگ مانند تبدیل شده و از آن در جواهر سازی استفاده می شود . کهربا عموما در دوران پیش از تاریخ از نوعی درخت کاج با نام پیتوس سوکسینیفرا ترشح می شد .

پروانه فسیل شده در صمغ گیاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *